động dạng
Định nghĩa
- Động từ:
- Cử động, nhúc nhích, có dấu hiệu hoạt động: "động dạng" chỉ hành động hoặc hiện tượng bắt đầu có sự chuyển động, thay đổi vị trí, hoặc biểu lộ dấu hiệu của sự sống, sự hoạt động.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Con mèo đang ngủ, bỗng nhiên động dạng như sắp thức dậy. (Con mèo nằm yên, rồi đột nhiên nhúc nhích, có dấu hiệu sắp tỉnh giấc.)
- Cả căn phòng tĩnh lặng, không một ai động dạng. (Không có ai cử động hay thay đổi tư thế trong phòng.)
- Lá cây động dạng nhẹ trước cơn gió. (Những chiếc lá khẽ lay động, có dấu hiệu hoạt động khi gió thổi qua.)
Các cách sử dụng nâng cao
"động dạng người": chỉ sự cử động cơ thể, thường dùng trong ngữ cảnh mô tả trạng thái tỉnh táo hoặc phản ứng.
- Sau cơn sốt, anh ấy bắt đầu động dạng người, chứng tỏ đã hồi tỉnh. (Anh ấy bắt đầu cử động tay chân, cho thấy dấu hiệu hồi phục.)
"không động dạng": trạng thái hoàn toàn tĩnh lặng, không có bất kỳ cử động nào.
- Xác chết nằm bất động, không hề động dạng. (Xác chết nằm yên, không có dấu hiệu của sự sống.)
Biến thể và từ gần giống
Động đậy (động từ): cử động nhẹ, thường dùng để chỉ sự chuyển động nhỏ hoặc không liên tục — gần nghĩa với "động dạng".
- Em bé động đậy chân tay trong giấc ngủ. (Em bé cử động nhẹ nhàng khi ngủ.)
Nhúc nhích (động từ): di chuyển một phần cơ thể, thường dùng trong ngữ cảnh chậm chạp hoặc khó khăn — đồng nghĩa với "động dạng".
- Anh ta cố nhúc nhích ngón tay sau tai nạn. (Anh ta cố gắng cử động ngón tay.)
Từ đồng nghĩa
- Cựa quậy: cử động, thường dùng cho động vật hoặc trẻ em.
- Con chó cựa quậy khi nghe tiếng chủ gọi. (Con chó cử động, có phản ứng khi nghe tiếng gọi.)
- Lay động: chuyển động nhẹ, thường dùng cho vật thể.
- Cánh cửa lay động vì gió. (Cánh cửa khẽ chuyển động.)
Thành ngữ liên quan
- Động dạng như sắp sống lại: chỉ hiện tượng có dấu hiệu hồi phục hoặc trở lại trạng thái hoạt động sau thời gian tĩnh lặng.
- Sau cơn mưa, khu vườn động dạng như sắp sống lại, cây cối bắt đầu đâm chồi. (Khu vườn có dấu hiệu hoạt động trở lại, cây cối phát triển.)